Araç Plakaları: Hangi Plaka Hangi İle Aittir?

plaka, plaka kodları, il plakaları, özel plaka, il plaka kodları

Ülkemizde, Karayolları Trafik Kanunu’na göre; araçlar tescil belgesi ve tescil plakası almadan karayollarına çıkarılamaz. Sadece Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından basımı yapılan plakaların araç üzerinde bulundurulması zorunluluğu vardır. Plaka kodları illere göre düzenlenirken kullanım alanına göre de çeşitleri bulunur.

Araç Plakası Nedir?

Araç plakası, tescil edilen her araç için özel belirlenmiş levhalardır. Plaka, araç sahibinin adresine göre il kodu, harf ve rakam grubundan oluşur. Yönetmelik ile oluşturulmuş standartlara sahip plakaların belirli nitelik ve ölçüleri vardır. Bu standartlar araç sınıfına göre belirlenmiş ebatlar ve güvenlik işaretlerinden oluşur.

Hangi Plaka Hangi İle Ait?

Plakada yer alan ilk gruplama il kodu olup araç sahibinin yerleşim yerine göre belirlenir. Bu belirleme ilk tescil edilen araç ya da plaka değişikliği istenen ikinci el araç alımında gerçekleşir. İkinci el araç alımlarında plaka değiştirme zorunluluğu bulunmaz.

01 ile 67 arasındaki plakalar illere göre alfabetik olarak sıralanır. 67’den sonraki plakalar ise sırası ile sonradan il statüsü elde etmiş yerler için belirlenmiştir. 81 ilin plaka sınırlaması şu şekildedir:

01: Adana

02: Adıyaman

03: Afyon

04: Ağrı

05: Amasya

06: Ankara

07: Antalya

08: Artvin

09: Aydın

10: Balıkesir

11: Bilecik

12: Bingöl

13: Bitlis

14: Bolu

15: Burdur

16: Bursa

17: Çanakkale

18: Çankırı

19: Çorum

20: Denizli

21: Diyarbakır

22: Edirne

23: Elazığ

24: Erzincan

25: Erzurum

26: Eskişehir

27: Gaziantep

28: Giresun

29: Gümüşhane

30: Hakkari

31: Hatay

32: Isparta

33: İçel (Mersin)

34: İstanbul

35: İzmir

36: Kars

37: Kastamonu

38: Kayseri

39: Kırklareli

40: Kırşehir

41: Kocaeli

42: Konya

43: Kütahya

44: Malatya

45: Manisa

46: Kahramanmaraş

47: Mardin

48: Muğla

49: Muş

50: Nevşehir

51: Niğde

52: Ordu

53: Rize

54: Sakarya

55: Samsun

56: Siirt

57: Sinop

58: Sivas

59: Tekirdağ

60: Tokat

61: Trabzon

62: Tunceli

63: Şanlıurfa

64: Uşak

65: Van

66: Yozgat

67: Zonguldak

68: Aksaray

69: Bayburt

70: Karaman

71: Kırıkkale

72: Batman

73: Şırnak

74: Bartın

75: Ardahan

76: Iğdır

77: Yalova

78: Karabük

79: Kilis

80: Osmaniye

81: Düzce

Türkiye’de Plaka Çeşitleri

Plakalar kullanım alanları ve renklerine göre farklı kategorilere ayrılır. Standart plakalar Emniyet Genel Müdürlüğü listelerinden sıra ile verilirken kamuya ve şahsa ait farklı plaka çeşitleri de vardır. Ülkemizde kullanılan plaka çeşitleri şu şekildedir:

  • Özel Araç Plakası: Üzerinde şahış ya da şirket adı yazan plakalardır. Özel plaka sahibi olabilmek için İlçe Emniyet Müdürlüğü’nden istenilen plakanın uygunluğu sorgulanır. Eğer talep edilen plaka kullanılmıyor ise özel plaka vergisi ödenerek sahip olunur.
  • Resmi Araç Plakası: Siyah zemin üstüne beyaz harf ve rakamlardan oluşur. Bu plakaya sahip araçlar resmi hizmete tahsis edilmiştir. Ambulans, itfaiye, bakanlık ve belediye araçları bu tip plaka taşıyan resmi araçlara örnektir.
  • Bedensel Engelli Araç Plakası: Ruhsat kaydı engelli kişiler üzerine yapılmış şahıs araçlarına ait plakalardır.
  • Cumhurbaşkanlığı Makam Aracı Plakası: Kırmızı zemin üzerine sarı renkte cumhurbaşkanlığı mozolesi taşıyan plakadır. Cumhurbaşkanı, bakanlara ait makam araçları, Genelkurmay Başkanı, TBMM Başkanı gibi protokol araçlarına ait plakalardır. Bu protokol araç plakalarında sadece sarı renkte rakamlar yer alır.
  • Cumhurbaşkanlığı Üst Düzey Yönetici Plakaları: Kırmızı zemin üzerine sarı renkli harf ve sayıların olduğu plaka türüdür.
  • Emniyet Araçları Plakaları: Emniyet Genel Müdürlüğü hizmeti için kullanılan resmi araçlara ait plakalardır. Beyaz harf ve sayılar mavi zemin üzerinde yer alır. Emniyet Genel Müdürlüğü plakalar il kodu ile başlar, A harf tanımlaması ile devam eder, sondaki sayılar ise bağlı bulunan ekip ya da şubeyi temsil eder.
  • Rektör, Emniyet Müdür ve Kaymakam Plakaları: Beyaz zemin üzerine kırmızı renkli plakalar olup bağlı bulunulan ile ait üst düzey kamu görevlilerinin makam araçlarında kullanılır.
  • Sarı Plaka: Sarı plaka geçici araç plakası olarak kullanılır. Henüz tescil işlemi yapılmamış olsa dahi tüm araçların trafiğe çıkabilmesi için plaka zorunluluğu vardır. Sarı plaka da geçici olarak verilen, sarı zemin üzerine siyah harflerin kullanıldığı plaka çeşididir. Geçici plaka sol üstten sağ alta doğru beyaz çizgili olarak verilir. Sarı plakanın geçerlilik süresi haftalık, aylık veya yıllık olarak belirlenir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

Plaka kullanımı ile ilgili dikkat edilmesi gereken hususlar ve zorunluluklar vardır. Kanun ve yönetmeliklere bağlı bu hususlar şunlardır:

  • Plakanın monte edilmesi gereken yerden farklı bir yere takılması durumunda idari para cezasına verilir. Plaka takılana kadar araç trafiğe çıkamaz.
  • İlgili yönetmelikle belirlenmiş ölçüye ve sayıya aykırı plaka takan ya da plakanın okunmasını engelleyecek değişiklikler yapan sürücüye idari para cezasına verilir. Plaka, verilen süre sonunda uygun duruma getirilmediği takdirde para cezası ve trafikten men gerçekleşir.
  • Plakasız araç kullanma durumunda idari para cezası verilip araç trafikten men edilir.
  • Sahte ya da başka araca ait plaka kullanımında idari para cezası verilir ve trafikten men edilir. Bu durum Türk Ceza Kanunu’na göre de suç teşkil eder.
  • Karayolları Trafik Yönetmeliği tarafından belirlenmiş standartların dışındaki plakalar araç muayenesinden ağır kusur alır ve geçemez.

Plaka değişimi hakkında tüm detaylar için tıklayın.

Dijital Plakalar Yaygınlaşıyor mu?

Dijital plaka önce Dubai’de sonra da Amerika’da denenmeye başlanan elektronik plakadır. Çalınma, kaza, yol durumu gibi bilgileri anında iletme özelliğine sahip akıllı plakalar birçok avantaj sunarken maliyet ve güvenlik unsurları tartışma konusudur. Sunduğu birçok avantajdan birisi de araç alım satım işlemlerinde kolaylık sağlamasıdır. Devir durumunda plaka değişimini ortadan kaldıran dijital plakalar, kayıt işlemlerinde ve park ücreti, geçiş ücreti gibi dijital ödeme kanallarında da kolaylık sağlar.

Plaka Değişimi Nasıl Yapılır?

Plaka değişimi ikinci el araç alımlarında ya da farklı bir ikametgaha taşınma durumlarında başvurulabilen bir taleptir. İkinci el araç alım işlemleri sırasında noterde devir gerçekleştirirken plaka değişim talebinde bulunabilirsiniz. Değişim talebi üzerine plaka değiştirme ücreti tahsil edilir. Devir işlemi gerçekleştikten sonra, talep edilen evraklar ile birlikte bir ay içerisinde ikametinizin bulunduğu yerin Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Tescil Birimi’ne başvuruda bulunmalısınız. İşlemlerin ardından Şoförler Odası’ndan yeni plakanızı temin edebilirsiniz.

Farklı bir ile taşınıp ikametinizi değiştirdiğiniz takdirde de plaka değişimi yapabilirsiniz. Yeni ikametgah belgeniz ve Vergi Dairesi’nden alınan MTV borcu olmadığına dair belge ile Şoförler Odası’na başvuruda bulunabilirsiniz. Burdan alınan evrak ile Trafik Tescil Şube’de ruhsat ve plaka değişim işlemleri başlatılır. Yeni plakanın temini yine Şoförler Odası ya da plaka basımı için yetkilendirilmiş plaka basım yerlerinde gerçekleşir.

Hasar görmüş bir plakanın değiştirilmesi ise plaka yenileme işlemidir ve bunun için de Trafik Tescil Şube’ye başvuruda bulunulması gerekir. Özellikle büyük şehirlerde yoğunluk ile karşılaşmamak adına başvurular için randevu alınması süreci hızlandıracaktır. İkamet değişimi ve araç alım işlemleri dışında plaka değişimi yapılamaz.

Otonakit, aracını satmak isteyen herkes için sorunsuz ve güvenilir hizmet sunar. Siz de online fiyat avantajları ile hızlı randevu oluşturabilirsiniz.

Arabam Kaç Para

Etiketler