Amortisör Nedir? Ne İşe Yarar? Amortisör Çeşitleri Nelerdir?

amortisör nedir,amortisör çeşitleri

Aracın tekerleklerinde bulunan amortisör, güvenli ve konforlu sürüş için tasarlanmış bir süspansiyon parçasıdır. Aracınızın amortisörlerinde meydana gelen yıpranma veya arızalar sürüş esnasında risk oluşturabilir. Amortisör hakkında edineceğiniz pratik bilgiler ile bu tip risklerden uzak, güvenli bir sürüşün keyfine varabilir, aracınızın aksamlarını amortisöre bağlı erken yıpranmalara karşı koruyabilirsiniz. Araçlarda kullanılan küçük bir parça olmasına rağmen önemli bir göreve sahip olan amortisör nedir ve ne işe yarar? Otonakit tüm detaylarıyla sizin için açıkladı.

Amortisör, sürüş sırasında şasi üzerindeki baskıyı hafifleten ve tekerlekler ile yolun sürekli temasını sağlayan sistemdir. Aracı taşıyan yayların hareketini kontrol altına alarak performans kalitesinde belirleyici rol oynar. Tekerleklerin yanına monte edilir. Amortisörler araçtaki denge unsurudur ve aracı yol koşullarına adapte eder. Bir süspansiyon bileşeni olarak yaylardan gelen kinetik enerjiyi kontrol altına almaya yarayan amortisörün temelde üç işlevi vardır: aracın dengesini sağlamak, yol tutuşuna destek olmak ve sarsıntıları azaltmak

Egzoz emisyonu nedir tüm detaylar için tıklayın !

Bozuk yollar, kasisler veya çukurlarda aracın aşağı yukarı yaylanma hareketi fazla olursa kabin içi sarsıntı sürüş kalitesini bozar. Araba hızlandığında ağırlık arkasına daha fazla yük biner. Ani frenlemelerde ise yük tam tersi yöne yani ön tarafa biner.. Aracın öne ve arkaya atılma hızının dengelenmesi hem aracın kontrolü hem de sarsıntının minimize edilmesi açısından önemlidir. Araçlarda bu işlevi amortisörler gerçekleştirir.

Keskin virajlar, sollama ve ani dönüş gerektiren yerlerde aracın gövde dengesinin olmaması, aracın savrulmasına ve kontrol kaybına neden olabilir. Bu dengeyi sağlamak amortisörün görevidir. Güvenli bir sürüş için gereken önemli unsurlardan bir diğeri de lastiklerin yola sağlam tutunabilmesidir. Engebeli yollarda aracın sıçraması ve lastiğin yol ile temasının kesilmesi, kazalara sebep olabilir. Amortisörler ıslak, kuru veya bozuk zeminlerde dahi lastiklerin yol ile sürekli temas halinde olmasını sağlar.

Temel işlevlerinin yanı sıra amortisörler lastik ve frenlemede sağladığı denge ile aracın aksamları erken yıpranmalara karşı korur. Tekerleklerin yere sürekli ve tam teması ile bölgesel yıpranmalardan korunan lastiklerin kullanım ömrü uzar. Bu durum fren sisteminin de sağlıklı çalışmasına katkı sağlar. Fazla sarsıntıyı önlemesine bağlı olarak aracın diğer aksamlarındaki yıpranma payı da azaltılmış olur. Genel olarak amortisörler hidrolik, gaz ve gaz-hidrolik şeklinde 3’e ayrılır. Ayrıca çalışma prensibine bağlı olarak da amortisör çeşitleri 4 grupta sınıflandırılır.

Çalışma Prensibine Göre Amortisör Çeşitleri

Kombine (Gaz-Yağ) amortisörler eğer birleşik damper destekli ise 4-20 atmosferik basınç gaz ile, hidrolik ise normal atmosfer basıncıyla çalışır. Gaz yedeklemesi denilen bu kullanımda otomobillerin özellikleri daha kolay iyileştirilebilir. Aynı zamanda rafın verimliliğini artırarak genleşme derzi görevini görür.

Çift tüplü amortisörlerin geliştirilmiş bir modelidir.

Monotüp tek borulu amortisörlerin sönümleme mekanizması oldukça gelişmiştir. Yeni nesil monotüp tek borulu amortisörler kısmen petrol ya da gazla doldurulmuş şişe, ana pistonu hareket ettiren çubuk, piston ve baypas valflerine sahiptir. Gazla dolu olan monotüp amortisör modellerinin haricinde yağ haznesini gaz haznesinden ayıran bir piston da bulunur. Ayırma pistonunun çalışma mantığı şu şekildedir: Öncelikle hazne içerisinde yer alan yağ sıkıştırılarak piston valflerinin açılması sağlanır. Silindir tabanındaki basınç, pistondan taşan sıvıyla azaltılır. Gaz boşluğu nitrojenle dolu olduğu için yüksek basınç nedeniyle piston silindir dibine ulaşamaz ve amortisörün büyük tümseklerde kırılması engellenir.

Çift borulu amortisörler içinde şişe bulunan bir gövde, şişe ya da çalışma silindiri ve pistonu iten çubuk kombinasyonlarından oluşur. Çubuk, pistona bastırıldığında yağın silindir tepesine akması sağlanır. Dengeleme boşluğuna yağ sızdığında odanın üst kısmında kalan hava sıkışır. Böylelikle, piston ve alt valflerin çalışması nedeniyle bir geri tepme kuvveti oluşur.

Ayarlanabilir amortisörler, birden fazla yol yüzeyinde gidebilen arabalar için kullanılır. Yani bu amortisörler engebeli zemine sahip yollarda farklı, asfalt zeminde farklı hal alır. Mekanizma olarak genelde çift borulu amortisörlerin modifikasyonlarıyla aynıdır. Bu tip amortisörlere bağlı olarak aracınız birden fazla kullanım fonksiyonuna sahiptir. Yani aracınızı spor, rahat ve standart gibi farklı performans modlarında kullanma alternatifi sunar.

Sandık Motor nedir yazımızı okumak için hemen tıklayın !

Amortisör Arızası Nasıl Anlaşılır?

Aracın yol tutuşunda önemli bir aksam olan amortisör ile ilgili herhangi bir arıza oluştuğunda, bu durumu kısa bir sürüşle ve park halinde gözlemleyerek tespit edebilirsiniz. Eğer amortisörde bir sorun varsa aracınızın performansında sürüş esnasında bazı farklılıklar oluşur. Bu farklılıklar;

· Yol tutuşu hissedilir derecede azalır.

· Sollama sırasında, virajlarda ve çukurlarda araçta savrulma olur.

· Yağışlı havalarda, ıslak zeminlerde araçta kayma meydana gelir.

· Frenleme zayıflar. Yüksek hızda ve ani frenlemede aracın dengesini sağlamak zorlaşır.

· Amortisör arızası olan araçlarda direksiyonda sertleşme ve titreme görülür. Bu durum direksiyon kontrolünü de zayıflatır.

· Yıpranmış amortisöre bağlı olarak araçta normalde olduğundan daha fazla yaylanma ve sarsıntı hissedersiniz.

· Araçtaki fazla sarsıntı aydınlatmayı dalgalı hale getirir ve gece görüşünüzü de olumsuz etkiler.

· Amortisör içindeki mil ve supaplarda aşınma oluşmuşsa araç sesli çalışır. Özellikle kasislerde bu durum daha yoğun hissedilebilir.

Amortisör yıpranması ve işlevini yitirmesiyle ilgili aracınız park halindeyken de bazı tespitler yapabilirsiniz. Bunun için;

· Öncelikle aracınızı düz bir zemine park etmelisiniz.

· Amortisörde herhangi bir yıpranma veya arıza varsa aracınızın duruşunda orantısızlık olabilir. Araçta arkaya, öne, sağa veya sola doğru eğim bulunuyorsa amortisör sorunundan kaynaklanma olasılığı yüksektir.

· Aracınız normal yüksekliğinden daha alçak seviyede görünür.

· Dikkat etmeniz gereken bir diğer detay lastiklerdir. Amortisörde bir sorun olduğunda lastiklerde bölgesel yıpranma oluşur. Lastiklerde bölgesel bir aşınma olup olmadığını gözlemleyerek amortisör sorununu tespit edebilirsiniz.

· Aracınızın kaputuna ağırlığınızı vererek baskı uygulayıp esneme testi yapabilirsiniz. · Tekerleklerde oluşabilecek yağ sızıntısı da amortisör kaynaklı olabilir.

Seyir halinde veya aracınız park halindeyken bu detaylara dikkat ederek amortisör ile ilgili bir sorun olup olmadığı hakkında bir fikir edinebilirsiniz. Kesin sonuç için ise aracınızı yetkili servisinde kontrol ettirmenizi tavsiye ederiz..

Amortisör Bakımı ve Değişimi Ne Zaman Yapılmalıdır?

Amorsitörler herhangi bir arıza oluşmadığı takdirde sıklıkla değiştirilen parçalardan değildir. Standart bir bakımları yoktur. Ancak aracınızın belirli kilometrelerde yapılan periyodik bakımlarında kontrol edilmelerinde fayda vardır. Böylece herhangi bir arıza oluşmadan servis ekipleri tarafından gerekli bakımları yapılabilir. Değişim süreleri için de belirli bir standart yoktur. Çünkü yıpranma ömürleri kullandığınız yolların durumuna, ne sıklıkla kullandığınıza ve aracınızın modeline göre değişir.

Amortisör değişimi için tamamen işlevini yitirmesi yani bozulmasını beklemek de doğru değildir. Binek araçlarda kullanım durumuna da bağlı olarak ortalama 60 bin km sonunda amortisörleriniz fazlasıyla yıpranmış olabilir. Eskiyen amortisör işlevini tam olarak yerine getiremezse bu durum kaza risklerini arttırabileceği gibi aracınızın rot, lastik ve motor gibi farklı bölümlerinde de erken yıpranmalara yol açabilir. Amortisörlerin takım halinde değiştirilmesi dengeli bir performans açısından önemlidir.

Kontrolleri yapılmış sorunsuz veya yeni bir araç sahibi olmak ya da aracınızı değerinde satmak için Otonakit’i ziyaret edebilir, satmak istediğiniz aracınızın özelliklerine göre en doğru bedeli Otonakit’ten öğrenip aracınızı Borusan güvencesiyle hızlıca satabilirsiniz.


Etiketler