Diferansiyel Nedir ve İşlevi Nelerdir?

diferansiyel, diferansiyel nedir, diferansiyel kilidi nedir

Diferansiyel, motorlu taşıt grubuna giren dört ve daha fazla tekerli araçlarda, virajların dengeli ve kontrollü şekilde alınmasını sağlayan düzenektir. İşlevsel özellikli metal parça, mekanizmasının aksa aksanını tamamlayan diğer bağlantı elemanları ile birlikte koordineli olarak çalışır. Bu sayede keskin virajlara girerken bile tekerlerin senkronize hareket etmesi mümkün hale gelir. Ayrıca araçlarda meydana gelebilecek komplike durumların ve kaza risklerinin önüne geçilir.

‘’Şanzıman Nedir? Şanzıman Çeşitleri Nelerdir?’’ başlıklı yazımızı okumak için tıklayın!

Diferansiyel Nedir?

“Diferansiyel nedir, araba için ne gibi bir önemi vardır?” sorusuna verilebilecek en açıklayıcı yanıt yolcu ya da yük taşıyan binek otomobil, hafif ticari araç, kamyonet, panelvan, kamyon, otobüs ve tır gibi ağır vasıta türlerinin viraj alma işlevini başarıyla gerçekleştirmesine olanak tanıyan parçadır.

Diferansiyelin Görevi

Viraj alma ve dönüş uygulamalarının en önemli parçası, önden ya da arkadan çekişli arabalar başta olmak üzere dört çekerli arabaların da tamamında bulunur. Diferansiyelin görevi; viraja giren iç tekerlerin dönemeci tamamlayana kadar daha yavaş, dış tarafta kalan tekerlerin ise daha hızlı dönmesini uyumlu bir şekilde sağlamaktır. Bir aksın üzerinde yer alan iki tekerin devir dengesini ayarlamak diferansiyelin işidir. Kısaca özetlemek gerekirse taşıtlarda, viraja girerken tekerlerin aynı hızda dönmesini engelleyen diferansiyel, araçların devrilmesini önler.

Diferansiyel Nasıl Çalışır?

Arka tekerleri farklı devirle döndüren diferansiyel, aynı zamanda tork artışını gerçekleştiren bir düzenektir. Yarım dişli şaftlar yardımıyla tekerlere bağlanarak iki aksın uyumlu olmak kaydıyla hem farklı hızlarda hem de farklı açılarda dönmesini sağlar. Şaftın devinimiyle diferansiyele iletilen hareket, diferansiyel tarafından 90 derece olacak şekilde ayarlar ve akslara iletir. Tekerlerin kaç tur atması gerektiğini belirleyen bu önemli parçadır.

Diferansiyel Özellikleri Nelerdir?

Diferansiyelin özelliklerine bakıldığında, öncelikli olarak konumunun farklılık gösterdiği göze çarpar. Bunun asıl nedeni ise araç modellerinde kullanılan motor teknolojilerinin farklı pozisyonlarda çeşitlerine göre parçanın konumunun da farklılık göstermesidir. Önden çekişli arabalar incelendiğinde diferansiyelin, ön aksın üzerindeki şanzıman kutusunda olduğu görülür. yer alır. Arkadan itişli arabalar dikkate alındığında ise parçanın arka aksın orta kısmında yer aldığı görülür. Normalden biraz daha küçük boyutlarda üretilen araba mini diferansiyel seçenekleri tüm araçlar için uygun değildir.

Diferansiyel Çeşitleri Nelerdir?

Farklı taşıt mekanizmalarına uygun niteliklerde tasarlanan diferansiyel çeşitleri 5 ana grup altında ele alınır:

  • Açık Diferansiyel (Klasik Diferansiyel): En sık kullanılan diferansiyel türüdür. Crossover, sedan ve minivan araçlarda kullanılır.
  • Kilitli Diferansiyel: Tork gücü yüksek olan ve gelişmiş donanımlı araçlarda, motordan aldığı gücü her iki tekere eşit şekilde dağıtarak aynı hızda dönmelerini sağlar. Tekerleğin patinaj çektiği ya da zorlandığı durumda devreye girerek tekerlerin dönüş kuvvetini eşitler ve saplanmış hâldeki diğer tekerin patinaj yapmasını durdurur.
  • Sınırlı Kaymalı Diferansiyel: Aracı korumak üzere geliştirilen bu parça hem kilitli hem de açık diferansiyel özelliğinde çalışır. Tekerlerin dönüşü belirli bir oranı aştığı anda devreye girer. Aks millerinin birbirini kitlemesini sağlayan parça, tekerlerin dönüşünü dengeleyerek devir sayıları arasındaki farkı kapatır. Özellikle aracın kaymaya başladığı pozisyonlarda aktif olan diferansiyel türü, motorun çekiş kuvvetini artırarak aracın kaymasını önler.
  • Dinamik Tork Kontrollü Diferansiyel: Dört çeker olarak bilinen üst segment taşıtlarda kullanılan sitem, otomobilin ağırlığını artıran bir etki gösterir. Tekerlere giden tork şiddetini ayrı ayrı dağıtır ve kontrolünü sağlar.
  • Elektrik Kontrollü Sınırlı Kaymalı Diferansiyel: Sınırlı kaymalı diferansiyel mekanizması ile benzer çalışma prensibine sahip olan düzenek, gelişmiş teknik donanıma sahip araçlarda bulunur ve otomatik olarak devreye girer.

Diferansiyel Parçaları ve Yapısı

Diferansiyel birbirine bağlı görev yapan ve koordineli etkileşim gösteren parçalardan oluşur. Diferansiyeli meydana getiren 4 ayrı kısım şunlardır:

  • Şaft: Diferansiyel şanzımana bağlanmasını sağlayan parçadır. Esnek forma sahip parça sayesinde şanzımanın düz yapısı korunur. Sürüş açısı değişmeye başladığı andan itibaren diğer bir parça olan Universal mafsallar görevi devralır.
  • Universal Mafsallar: Diferansiyelin ikinci kısmını oluşturan parçalar, şaftı şanzımanla birlikte diferansiyele bağlama işlevini görür. Şaftın her iki ucunda yer alan parça, aynı zamanda şaftın hareketlerine esneklik kazandırır.
  • Sabit Hız (CV) Mafsallar: Genellikle tork gücü yüksek olan araçlarda bulunan “Sabit hız (CV) mafsallar” gelişmiş performanslı araçların dönüş kuvvetinin kontrolünün sağlanması ve ayarlanması bakımından daha etkilidir.
  • Diferansiyel Yağları: Metalik aksandan üretilen diferansiyelin uzun süreli ve sorun çıkarmadan çalışması için hem diferansiyel dişlisi parçaların hem de kendisiyle senkronize hareket eden bağlantı elemanlarının yağlanması için kullanılır.

‘’Volan Nedir? Volan Arızaları Belirtileri Nelerdir?’’ Başlıklı yazımızı okumak için tıklayın.

Diferansiyel Kilidi Nedir?

Kilitli diferansiyelin mevcut olduğu belirli araç modelleri vardır. Diferansiyel kilidi mekanizmasına sahip taşıtlar, bazı binek türü arazi araçları olarak öne çıkar. Gelişmiş teknolojilerin hakim olduğu otomobillere ilgi duyanlar “Kilitli diferansiyel nedir?” konusunda bilgi edinmek isteyebilir. “Viraj diferansiyel kilidi nedir? hakkında verilebilecek en net yanıt ise, tekerlerin boşa dönmesi ya da patinaj çekmesi gibi durumlarda tekere gelen kuvveti hassas ve yumuşak frenleme tekniğiyle azaltan mekanizma olduğu şeklindedir. Sürücülerde merak uyandıran hususlardan biri de “Diferansiyel kilidi ne işe yarar?” ile ilgili bilgidir. Sorunun yanıtı ise; tekerin boşta veya patinaj hareketiyle dönmesi durumlarında, araç motorunun boşuna güç (enerji+egzoz gazı+yağ+yakıt) harcamasını engellemek üzere yerleştirilen kilitli diferansiyel, aynı zamanda komplike pozisyonu etkili biçimde kontrol altına alır. Ayrıca lastiklerin aşınma ve yıpranma riskini azaltan düzenek, tekerlerin kullanım ömrünün uzamasına katkı sağlar. Mekanik diferansiyel kilitleri hem traktör hem de kimi arazi aracı modellerinde kullanılır. Elektrik-elektronik diferansiyel kilitleri ise Formula 1 yarış pilotlarının kumanda ettiği ileri segment otomobil türlerinde kullanılır.

Virajlı yol diferansiyel kilidi bulunan üst segment araba modellerinden bazıları şunlardır:

  • 2016 Porsche 918 Spyder Hibrit 4.6 887 HP PDK (4x4)
  • 2017 Volkswagen Transporter Panel Van 2.0 TDI 140 PS (2+1)
  • 2017 Seat Leon 1.6 TDI 115 HPS&S DGS Style
  • 2018 Toyota Hilux 2.4 Dizel 150 PS Otomatik Hi-Cruiser (4x4)
  • 2018 Skoda Karoq 1.0 TSI 115 PS DGS Ambition (4x2)
  • 2018 Seat Ateca 1.4 TSI 150 HP 4Drive DSG FR (4x4)

Diferansiyel Kırılır mı?

Diferansiyelin kırılıp kırılmayacağı bilgileri, pek çok sürücünün sıklıkla araştırdığı konular arasındadır. Diferansiyel kırılabilir. Ancak diferansiyel kırılması olarak adlandırılan durum diferansiyel dişlisi üzerinde oluşan hasar ya da parçalanma şeklinde gerçekleşir.

Diferansiyelin Kırıldığı Nasıl Anlaşılır?

Gerek şehir içi gerekse uzun yol sürüşleri sırasında arabada diferansiyel kırılması gibi olumsuzluklar yaşanabilir. Halk arasında diferansiyel ağlaması olarak da geçen kırılma komplikasyonu, yolculuk ya da viraj dönüşlerinde gelen sesten anlaşılır. Sesin şiddeti hızlanmaya bağlı olarak artar ve aynı uğultu viraj alırken hissedilir.

Diferansiyelden Gelen Yağ Sızıntısı Nedir?

“Diferansiyel yağı nedir?” sorusunun yanıtı için hem dişlisinin hem de metalik ve hareketli aksana bağlı devinim gösteren diğer işlevsel parçaların sürtünmesini önlemek için kullanılan madeni yağlardır denilebilir. Diferansiyel mekanizmasında rastlanan yağ sızıntısının çeşitli sebepleri olabilir. Yanlış yağın kullanılması, yağ contalarında görülen bozulma, yağ keçelerinde meydana gelen deformasyon ya da yağın gereğinden fazla kullanılmasına bağlı olarak sızıntı olasılıkları görülür.

Diferansiyel Tamiri Mümkün mü?

Diferansiyelin tamir edilebilmesi, arızanın durumuna bağlıdır. Virajlarda ve hız artırıldığında diferansiyelden ses geldiği işitiliyorsa dişliler hasar görmüş hatta kırılmış olabilir. Bu durumda hemen aracınızı servise götürerek gerekli kontrolleri ve onarım işlemlerini yaptırmanız gerekir. Yağ sızıntısına bağlı görülen arızalar, farklı sebeplere bağlı olsa bile tamir edilmesi olanaklıdır. Diferansiyel arızasıyla karşılaşılması durumunda asıl önemli olan hususlardan biri de gerek tamir gerekse yedek parça değişimi gibi uygulamalarının hem taşıtınızın hem modeline hem de motoruna uygun orijinal yedek parça çeşitleri ile yapılmasıdır.

‘’Rulman Nedir? Ne İşe Yarar?’’ başlıklı yazımızı okumak araba parçalarıyla ilgili daha detaylı bilgi sahibi olmak için tıklayın!

Viraj ve Dönüşlerde Araçtan Vuruntu Sesi Çıkması

Aracınızın kontağını çalıştırarak hareket ettirdiğiniz andan itibaren, vites değiştirme uygulamalarında, hız artırırken ya da viraj alma esnasında “Tak” sesinde bir vuruntu sesi veya uğultu sesi işitirseniz, mutlak bir diferansiyel arızasının varlığından söz edilir. Ayrıca aracınızın yol alış kuvveti azalma ya da tekerlerin hızlı bir şekilde yıpranması gibi belirtilere rastlarsanız, güvenli sürüşlerin devamlılığı bakımından diferansiyelinizi kontrol ettirmeniz önerilir.

 Defransiyel Fiyatları

Diferansiyel motorlu binek ve yük taşıtlarının hayati önem taşıyan parçalarından biridir. Diferansiyel fiyatları, bu önemli parçanın hem çeşitlerine hem de özelliklerine bağlı olarak değişkenlik gösterir. aracınızın gereksinimlerine ve donanımına en uygun diferansiyel modelleri arasından seçim yaparken sektörün güvenilir markalarını tercih ederek kaliteli ve orijinal parça edinmeniz mümkündür.

Siz de 2. el otomobilinizi değiştirerek üst segment bir araca sahip olmak isterseniz sürpriz yaşamadan, hızlı, sorunsuz ve anında alım hizmeti veren Otonakit’ten teklif alabilirsiniz.

Arabam Kaç Para

Etiketler