Otomobil Sözlüğü: Arabalara Dair Bilmeniz Gereken 10 Terim

taşıt sözlüğü


Konu otomobil olunca, bilmemiz gereken pek çok terim ve durum var. Bu terimleri ve terimlerin aracınıza olan etkilerini bilmemek aracınız ile ilgili yaşadığınız herhangi bir durumda sorun yaşamanıza sebep olabilir. Bu yüzden otomobiller ile ilgili en çok kullanılan terimleri, Otonakit sizler için derledi.

1- Triger Kayışı Nedir?

Motorun performansı açısından oldukça önemli bir parça olan triger kayışı mutlaka belirli aralıklarla yenilenmelidir araçların ilerlemesine yardımcı olan krank milinden alınan hareketi eksantrik mile ileten triger kayışı, egzoz ve emme subaplarının hareketlerinden sorumludur. Triger kayışının zarar görmesi durumunda motorda ciddi sıkıntılar ortaya çıkabilir. Ayrıca sadece motor değil, subap, krank mili, piston gibi pek çok diğer parça da oldukça büyük ölçüde zarar görecektir.

2- İmmobilizer Nedir?

Otomobillerin kontak kısmında yer alan bir anahtar tanıma düzeneği olan immobilizer, doğru anahtar kullanılmadığı sürece motorlu araçların çalışmasını önleyen bir güvenlik sistemidir. Aracın kontak kısmında yer alan elektronik devre, sadece doğru anahtar tarafından tamamlanır ve araç bu şekilde çalışır. Başka bir anahtar ile ya da düz kontak ile motorun çalışması imkansızdır. Yapılan araştırmalara göre, çalınmalara karşı aracınızı koruyan immobilizer anahtar sistemi kullanılmaya başladığından beri tüm dünyada otomobil hırsızlığının %90 azaldığı görülmektedir.

3- Rulman Nedir?

Makinelerde yer alan bir parça olan rulman, sürtünmeyi ve enerji kayıplarını azaltır. Minimum sürtünme oluşturarak minimum oranda güç harcanmasını sağlayan rulman, pek çok makinede çeşitli boyutlarda bulunmaktadır. Paslanma, yetersiz yağlama, kötü yağ filtrelemesi, aşırı yük gibi sebepler rulmanın hasar görmesine sebep olabilir.

4- Katalitik Konvertör Nedir?

Katalitik konvertör, yanma sırasında oluşan ve egzozdan çıkan zehirli gazları temizler ve zararsız hale getirir. Her araçta bulunan bir parça olan katalitik konvertör, çevreyi ve insan sağlığını korumak için oldukça önemlidir. Katalitik konvertör tıkanabilir ve bu yüzden arızalanabilir. Aracı sürekli olarak düşük devirde kullanmak bu arızaya sebep olabilir. Kalitesiz yağ kullanımı da katalitik konvertörde arızaya sebep olabilir. Bunun sonucunda, motor performansının azalması ve kötü koku gibi durumlar ortaya çıkabilir. Bu yüzden katalitik konvertör bakımı düzenli olarak yapılmalı, bu parçaya zarar verecek kullanımlardan kaçınılmalıdır.

5- Alternatör Nedir?

Elektrik olmayan yerlerde mekanik enerjiyi alternatif akıma çeviren ve elektrik ihtiyacımızı karşılayan ürünlere alternatör denir. Araçlarda ise motor çalışırken aracın aküsünün şarj edilmesini sağlayan alternatörler, araçta yer alan diğer elektrik sistemlerine de enerji sağlamaktadır. Kısacası, hareket halindeki motordan aldığı enerjiyi elektriğe dönüştürerek aküyü şarj eden alternatörler için “şarj cihazı” benzetmesi yapabiliriz. Alternatörde hasar olması durumunda farların ışığının zayıflaması ya da titremesi, şarj olmadığı için akünün sürekli olarak bitmesi, klima gibi donanımların çalışmaması, kaput içinden garip sesler gelmesi gibi pek çok arıza ortaya çıkabilir.

6- Şaft Nedir?

Şanzımanı diferansiyele bağlayan ve motordan aldığı gücü tekerleklere ileten, aracın yolda sarsıntısız ve düzgün bir şekilde ilerlemesine yardımcı olan parçaya şaft denir. Aracın şanzıman ve diferansiyel gibi parçalarının arızalanmasını engelleyen şaft, balansı düzgün değilse şanzıman ve difransiyel arıza çıkarabilir. Vites kutusundan çıkan hareketi diferansiyele ileten şaft, kardan mili olarak da bilinmektedir. En sık karşılaşılan şaft arızalarından bazıları yağ kaçakları, mafsal ve balans bozulmasıdır. Eğer mafsallar bozulmuşsa, frenleme sırasında darbeli ve ani bir ses ortaya çıkabilir. Aracınızın alt kısmını sert bir şekilde çarpmanız durumunda ise şaft balansında arıza ortaya çıkabilir. Ya da şaft daha önce işlem gördüyse fakat bu işlem düzgün bir şekilde yapılmadıysa, yine şaft balansında bozulmalar olabilir. Bu bozulma sonucunda araç seyir halindeyken şiddetli bir titreme hissedilir. Ağır hasar görmüş şaftın tamir edilme şansı olmayacak, bu yüzden de yeni bir şaft montaj ettirmeniz gerekecektir. Şaftın iyi durumda olması aracın ikinci el fiyatında oldukça etkili olacaktır.

7- Manifold Nedir?

Motorlu araçlarda bulunan bir sistem olan manifold, emme ve egzoz manifoldları olmak üzere iki tipe ayrılır. Egzoz manifoldu, egzozda yer alan kirli ve zararlı gaz ve havanın emilerek dışarı atılmasını sağlarken, motorun daha iyi çalışmasına yardımcı olur. Egzoz manifoldu arızalanırsa, dışarı atılması beklenen kirli hava motorun içine dolacaktır. Ayrıca egzoz manifoldunun arızalanması egzozdan farklı sesler çıkmasına da sebep olabilir. Emme manifoldu ise, hava filtresinden araca giren havanın emme subapları ile birlikte farklı silindirlere dağıtılmasını sağlayan parçadır.

8- Volan Nedir?

Volanın görevlerini şu şekilde sıralayabiliriz; motor ilk çalıştığında hareketin aktarılmasını sağlar, motor hareketini şanzımana iletir, dönüş hareketlerini yaratır, sarsıntısız dönüş yapılmasını sağlar. Dizel, benzinli ve LPG’li araçlarda bulunan volan, motorun dönmesini ve hareketin devamlılığını sağlayan bir parçadır. Volan ve krank mili, birlikte motorun dengesini sağlamaktadırlar. Araçta volan ve krank mili arızası mevcut ise marşa basıldığında motorun çalışmaması, aracın düzenli olarak stop etmesi ya da motorun gürültülü olarak çalışması gibi durumlar ortaya çıkabilir. Motor yağının bitmesi ya da yanlış tipte motor yağı kullanımı bu arızalara sebep olabilir.

9- Segman Nedir?

Motorda yer alan bir parça olan segman, motorda yanma sonucu ortaya çıkan ısı enerjisini mekanik enerjiye çeviren bir parçadır. Piston ve silindir arasındaki gaz ve kimyasalların sızmasını engelleyen ve motorun içinde yer alan yanma odalarındaki yanmış gazın kartere dolmasını önleyen segmanlar, araçta gereken gaz ve kimyasalların doğru bir şekilde sıkıştırılması için oldukça önemlidir.

10- Emisyon Nedir?