ÖTV (Özel Tüketim Vergisi) Nedir?

özel tüketim vergisi nedir


Belirli mal ve ürünler üzerinden alınan bir harcama vergisi olan ÖTV, 2002 yılında Avrupa Birliği ile uyum çerçevesinde yapılan kanun değişiklikleriyle ortaya çıktı ve 2002 yılında 4760 sayılı kanun ile kabul edildi.

Avrupa Birliği’nde uygulanmakta olan bu verginin amacı genel olarak sosyal fayda sağlamaktır. Bu sebeple, mücevher ve kürk gibi lüks, alkol ve sigara gibi sağlığa zararlı, benzin ve kömür gibi çevreye zararlı ürünlere ÖTV uygulanır.

Sosyal fayda için ortaya çıkmış bir vergi türü olan ÖTV, devlet hazinesine katkıda bulunur, mükellef sayısı az olduğu için kolay yönetilir, sadece belirtilen mallar üzerinde uygulandığı için kapsamı sınırlıdır.

ÖTV, KDV’nin (Katma Değer Vergisi) aksine aynı mal ve ürünün her el değiştirmesinde ödenmez. ÖTV’de vergi mükellefleri ürünü ithal edenler ve ilk satıcılardır. Yani, üzerinden ÖTV hesaplanarak alınan bir mal daha sonraki satış ve el değiştirmelerinde ÖTV’ye tabi tutulmaz. Örneğin, ikinci el araba alım satımında, ÖTV ödenmez.

ÖTV kanununa ek olarak 4 farklı tarifede ürün ve hizmetler vergilendirilir.

●      Eski Akaryakıt Tüketim Vergisi Yerine, akaryakıt ve yağ türevlerini kapsayan 1 sayılı tarife,

●      Eski Taşıt Alım Vergisi yerine taşıt vergilerini kapsayan 2 sayılı tarife,

●      Eski Ek KDV yerine tütün, alkol vs. gibi ürünleri kapsayan 3 sayılı tarife,

●      Eski Lüks KDV yerine beyaz eşya, kozmetik ürünleri gibi ürünleri kapsayan 4 sayılı tarife mevcuttur.

ÖTV (Özel Tüketim Vergisi) Mükellefleri Kimlerdir?

Özel Tüketim Vergisi kanununun 4. Maddesine göre vergi mükellefleri, yani bu vergiyi ödemekle yükümlü olan kişiler,

●      1, 3 ve 4 sayılı tarifelerdeki mallar ile 2 sayılı tarifedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olmayanları imal, inşa veya ithal edenler ile bu malların müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler,

●      2 sayılı tarifedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olanlar için; motorlu araç ticareti yapanlar, kullanmak üzere ithal edenler veya müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenlerdir.

ÖTV (Özel Tüketim Vergisi) Ne Kadardır ve Nasıl Hesaplanır?

ÖTV oranları Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından sürekli olarak değiştirilir. 2 sayılı tarifedeki en son değişiklik ise 30 Ağustos 2020 tarihinde yapılmıştır. Güncel ÖTV oranlarına ulaşmak için Gelir İdaresi Başkanlığının sitesini ziyaret edebilirsiniz. 

Yukarıdaki tabloda bir kısmı görülen 2 sayılı tarifede, çeşitli taşıt vergileri ve oranları bulunur. Yarı römorkler için çekiciler, 10 veya daha fazla kişi taşımaya mahsus motorlu taşıtlar, binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar, özellikle kar üzerinde hareket etmek için dizayn edilmiş sıkıştırma ateşlemeli içten yanmalı pistonlu motorlu olanlar (dizel veya yarı dizel) veya kıvılcım ateşlemeli içten yanmalı pistonlu motorlu taşıtlar, golf arabaları, eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar, özel amaçlı motorlu taşıtlar (insan veya eşya taşımak üzere özel olarak yapılmış olanlar hariç) (örneğin; kurtarıcılar, vinçli taşıtlar, itfaiye taşıtları, beton karıştırıcı ile mücehhez taşıtlar, yol süpürmeye mahsus arabalar, püskürtme yapan arabalar, seyyar atölyeler, seyyar radyoloji üniteleri), fabrika, antrepo, liman veya hava limanlarında kısa mesafelerde eşya taşımaya mahsus, kaldırma tertibatı ile donatılmamış kendinden hareketli yük arabaları; demiryolu istasyon platformlarında kullanılan türde çekiciler; bu taşıtların aksam ve parçaları, motosikletler (mopedler dahil) ve bir yardımcı motoru bulunan tekerlekli taşıtlar, sürekli nominal gücü 250 wattı geçmeyen yardımcı bir elektrik motoru olan pedal yardımlı, iki, üç ve dört tekerlekli taşıtlar, ÖTV ödemesi gereken araç türlerinden bazılarıdır ve bu araçların tabii tutulduğu vergi miktarları Gelir İdaresi Başkanlığı’nın websitesi üzerinden detaylı olarak öğrenilebilir.

ÖTV (Özel Tüketim Vergisi) İstisnası Nedir?

Özel Tüketim Vergisi istisnası, normalde ÖTV alınması gereken ürünlerden ÖTV alınmaması durumudur. 2016 yılında ÖTV’ye geçici bir 7. Madde eklenmiştir. Bu maddeye göre taksi, dolmuş, minibüs, otobüs ile şehir içi yolcu taşımacılığı yapan firmalar, kişiler, çekici, kamyonet ve kamyonla ticari yük taşımacılığı yapan firmalar ÖTV istisnasına tabi tutulurlar.

Ayrıca engelli bireyler, örneğin H sınıfı ehliyetle araç kullanan engelli bireyler de ÖTV istisnasından yararlanabilir.

Bunlar dışında, askeri amaçlı istisna, diplomatik istisna, petrol arama amacıyla istisna, ihracat ve ithalat istisnası ve benzeri diğer istisna durumları da söz konusu olabilir.

ÖTV (Özel Tüketim Vergisi) Beyanname Süresi

Gelir İadesi Başkanlığının sitesinde yer alan bilgiye göre ÖTV beyanname verme süresi,

●      1 sayılı tarifedeki mallar için, her ayın ilk 15 günlük vergilendirme dönemi için aynı ayın 25. günü, ikinci 15 günlük vergilendirme dönemi içinse ertesi ayın 10. Günü akşamına kadar,

●      2 sayılı tarifede yer alan kayıt ve tescile tabi olmayan mallar ile 3 ve 4 sayılı tarifedeki mallar ayın 15. günü akşamına kadar,

●      2 sayılı tarifede yer alan kayıt ve tescile tabi olan mallar için ilk alım işlemlerinin tamamlanmasından öncedir.

Yukarıda yer alan bilgilerden görüleceği üzere, ÖTV ikinci el alım satımdaki arabaları kapsamasa da, Özel Tüketim Vergisi kanununun 4. Maddesinin 2. Tarifesinde yer alan taşıtlar ÖTV’ye tabii tutulur.

ÖTV ile ilgili daha fazla bilgi edinmek ve sorularınızı gidermek için, Gelir İdaresi Başkanlığının sitesinde yer alan Sıkça Sorulan Sorular bölümünden Özel Tüketim Vergisi başlığı altındaki soruları ve cevaplarını inceleyebilirsiniz.

Bahsedildiği üzere, ikinci el araba alım-satımında ÖTV ödenmez. Eğer satmak istediğiniz bir ikinci el aracınız varsa, hemen Otonakit’i ziyaret ederek aracınızın değerini öğrenebilir ve hızlıca satabilirsiniz.

Etiketler